Język Francuski - Rzeczownik
Rzeczownik - Le Substantif
Rzeczownik – część mowy, która określa osoby, zwierzęta, rzeczy i pojęcia abstrakcyjne.
W odróżnieniu od języka Polskiego rzeczownik w języku francuski posiada tylko dwa rodzaje gramatyczne – męską i żeńską (Francuzi nie mają rodzaju nijakiego), Rzeczownik w języku francuskim odmienia się także przez liczbę mnogą i pojedynczą. Jak widać język francuski posiada znacznie łatwiejszą odmianę rzeczownika niż język Polski.
Rodzaj żeński i męski rzeczownika
Rodzaj rzeczownika rozpoznajemy po końcówce i rodzajniku. Rodzajnik stoi zawsze przed rzeczownikiem (zobacz rozdział poświęcony rodzajnikowi w języki francuskim).
Dla przykładu podaje tabelkę z rodzajnikami nieokreślonymi.
| rodzajnik określony | liczba pojedyncza | liczba mnoga |
|---|---|---|
| rodzaj męski | le | les |
| rodzaj żeński | la |
1 )Formę żeńską tworzy się z reguły dodając na koniec formy męskiej końcówkę –e i zmieniając rodzajnik na formę żeńską.
Rodzaj męski + -e ->rodzaj żeński
Np.:
| rodzaj męski | rodzaj żeński |
|---|---|
| un ami | une amie |
| przyjaciel | przyjaciółka |
Un ami – une amie
Przyjaciel – przyjaciółka - stworzyć tabelką.
Co zrobić, gdy rzeczownik w formie męskiej kończy się na –e? Nic prostszego – zmienia się tylko rodzajnik.
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj męski polski | rodzaj żeński polski |
|---|---|---|---|
| un artiste | une artiste | artysta | artystka |
| un journaliste | une journaliste | dziennikarz | dziennikarka |
| un secrétaire | une secrétaire | sekretarz | sekretarka |
2)Rzeczowniki w języku francuskim, w których tworzenie rodzaju żeńskiego odbywa się przez zmianą ostatniej sylaby.
| ost. sylaba r. męśki | ost. sylaba r. żeński | rodzaj męski | rodzaj żeński |
|---|---|---|---|
| -é | -ée | un employé (zatrudniony) |
une employée (zatrudniona) |
| -teur | trice | un acteur (aktor) |
une actrice (aktorka) |
| -eur | -euse | un vendeur (sprzedawca) |
une vendeuse (ekspedientka) |
| -f | -ve | un veuf (wdowiec) |
une veuve (wdowa) |
| -er | ère | un boulanger (piekarz) |
une boulangère (kobieta piekarz) |
3)Rzeczowniki zakończone w rodzaju męskim na –n w rodzaju żeńskim przyjmują formę –nne lub –ne
| ost. sylaba r. męśki | ost. sylaba r. żeński | rodzaj męski | rodzaj żeński |
|---|---|---|---|
| -on | –onne | un espionne (donosiciel) |
une espionne (donosicielka) |
| an | -anne | un paysna (wieśniak) |
une paysanne (wieśniaczka) |
| -en | -enne | un Européen (Europejczyk) |
une Européenne (Europejka) |
| -in | -ine | un cousin (kuzyn) |
une cousine (kuzynka) |
| -an | ane | un Persan (Pers) |
une Persane (Persjanka) |
| -ain | -aine | Roumain (Rumun) |
Roumaine (Rumunka |
4) Pary rzeczowników której nie maja wspólnego rdzenia w formie męskiej i żeńskiej.
| rodzaj męski | rodzja żeński |
|---|---|
Un homme (mężczyzna) |
une femme (kobieta) |
Un oncle (wuj) |
une tante (ciotka) |
5) Rzeczowniki występujące tylko w formie męskiej:
Un auteur
- un juge - sędzia
- un architecte - architekt
- un compositeur -kompozytor
- un armateur - armator
- un chirurgien -chirurg
jak widać chyba Francuzi uważają że pewne zawody dostępne są tylko dla mężczyzn.
6)Rzeczowniki występujące tylko w formie żeńskieL
- Une victime (ofiara)
- une souris (mysz)
- une grenouille (żaba)
Tworzenie liczby mnogiej rzeczowników w języku francuskim.
1) Formę mnoga z reguły tworzy się poprzez dodanie końcówki –s i zmianę rodzajnika.
I tutaj uwaga końcówki –s się nie wymawia.
Liczba pojedyncza + -s -> liczba mnoga
| liczba pojedyncza | liczba mnoga |
|---|---|
| un livre | des livres |
| un train | des trans |
2) Rzeczowniki francuski kończące się na –s, -z, -x nie zmieniają swojej formy w liczbie mnogiej. Zmienia się tylko rodzajnik.
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | znaczenie |
|---|---|---|
| un Français | des Français | francuz |
| un prix | des prix | cena |
| un gaz | des gaz | gaz |
3)Rzeczownik francuskie w których w liczbie mnogiej dodajemy x na koncu.
| ostatnia sylaba l. pojedyncza | ostatnia sylaba l. mnoga |
|---|---|
| -eau | -eaux |
| -au | -aux |
| eu | -eux |
| -ou | -oux |
np.:
une beteau -> des bayeaux – statki
4)Rzeczowniki w języku francuskim zakończone na -ail, -al.
| ost. sylaba r. męśki | ost. sylaba r. żeński | rodzaj męski | rodzaj żeński |
|---|---|---|---|
| -ail | -aux | un travai (praca) |
des travaux (prace) |
| -al | -aux | un journal (gazeta) |
des journaux (gazety) |
5) Pamiętaj: Nazwiska rodzin w języku francuskim nie mają liczny mnogiej!
J’ai rencotré les Poussin –spotkałem państwo Poussin